Trại heo giống Nguyễn Tâm
Hotline: 0909.620.685

Tìm cơ hội cho chăn nuôi Việt Nam khi tham gia TPP

Thời kỳ hội nhập, tham gia các hiệp định thương mại dần trở thành xu thế tất yếu của mỗi quốc gia. Việt Nam được đánh giá nhiều lợi thế khi tham gia "cuộc chơi" này; song nỗi lo "thua trên sân nhà" đang thường trực, mà lĩnh vực chăn nuôi là "nóng" nhất.


Cơ hội của Việt Nam


Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) khởi nguồn là Hiệp định Đối tác kinh tế chặt chẽ hơn, do nguyên thủ ba nước Chile, Newzeland và Singapore phát động đàm phán nhân dịp Hội nghị Cấp cao APEC tổ chức tại Mexico năm 2002. Điểm nổi nhất của Hiệp định là tự do hóa rất mạnh về hàng hóa. Thuế nhập khẩu được xóa bỏ hoàn toàn và phần lớn là xóa bỏ ngay khi Hiệp định có hiệu lực.


Tham gia TPP sẽ giúp Việt Nam tận dụng cơ hội tốt hơn với xu thế hội nhập kinh tế khu vực và thế giới. Theo ông Hoàng Thanh Vân, Cục trưởng Cục Chăn nuôi, tham gia TPP, ngành chăn nuôi Việt Nam có cơ hội tiếp cận khoa học công nghệ mới, giống mới, sản phẩm mới cũng như làn sóng đầu tư mới. Nếu nắm bắt được cơ hội, chăn nuôi Việt Nam sẽ sớm hội nhập được với các sản phẩm tiên tiến của thế giới. Tuy nhiên, việc cam kết và thực hiện các cam kết sâu rộng trong TPP sẽ đặt ra những thách thức không nhỏ, đặc biệt vấn đề mở cửa thị trường, cạnh tranh đối với các doanh nghiệp của Việt Nam vốn còn yếu và khả năng quản lý còn nhiều bất cập. Nếu không có sự chuẩn bị tốt, nhiều lĩnh vực sẽ gặp nguy. Ngoài ra, tham gia TPP có thể gây ra một số hệ quả như tình trạng phá sản và thất nghiệp đối với các doanh nghiệp yếu. Cùng đó, môi trường lao động ở Việt Nam ít nhiều sẽ có biến động…


Tuy nhiên, hội nhập là vấn đề tất yếu, sớm hay muộn Việt Nam cũng phải tham gia; chỉ có thể tận dụng tốt cơ hội để chuyển dịch cơ cấu kinh tế thành công, nâng cao giá trị gia tăng, chất lượng và hiệu quả tăng trưởng kinh tế.


Cơ hội cho chăn nuôi Việt Nam

Ở nước ta, phần lớn chăn nuôi nông hộ quy mô nhỏ - Ảnh: Xuân Trường

 


Nỗi lo yếu thế


Trước thềm hội nhập sâu rộng, ngành chăn nuôi sẽ nhiều mối lo. Trước tiên, đó là những điểm yếu cố hữu như quy mô manh mún, nhỏ lẻ, giá thành sản xuất cao, chưa kiểm soát tốt dịch bệnh… Theo TS Nguyễn Thanh Sơn, Viện trưởng Viện Chăn nuôi, ngành chăn nuôi Việt Nam hiện có 4 nút thắt lớn: Một là chưa chủ động được giống vật nuôi; Hai là năng suất, chất lượng, giá thành sản phẩm chưa cạnh tranh được. Ba là, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm sản xuất trong nước. Ngoài ra, vấn đề thủ tục hành chính còn khá rườm rà.


Chăn nuôi Việt Nam đang rất phụ thuộc con giống ngoại. Theo ông Nguyễn Đăng Vang, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Việt Nam, chưa kể giống bò sữa, mỗi năm nước ta phải chi khoảng 6 triệu USD nhập giống gia súc, gia cầm. Hằng năm, nước ta nhập khẩu 1 - 1,2 triệu con giống gia cầm, hơn 1.000 heo giống, 7.000 - 8.000 bò giống sữa và thịt. (Chưa kể lượng lớn giống nhập lậu từ Trung Quốc).


Thêm vào đó, thời gian qua, tuy nhiều chính sách ưu đãi tín dụng cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đã được Nhà nước ban hành nhưng mức lãi suất vẫn cao. Hiện, lãi suất cho vay ngắn hạn 7%, dài hạn 10 - 11%; trong khi tại nhiều nước trong khu vực, lãi suất dành cho chăn nuôi chỉ 6%, thậm chí 4%/năm.


Nhiều ý kiến cho rằng, càng hội nhập thì tương lai ngành chăn nuôi sẽ rất tối, nhất là với TPP. Bởi, khi 90% dòng thuế có thể giảm về 0%, chúng ta sẽ phải đối diện việc nhập thịt gia súc, gia cầm từ các nước TPP rất mạnh về chăn nuôi. Năm 2014, nước ta đã nhập 181.534 con bò, trâu từ Úc và Ấn Độ. Không chỉ nhập gia súc nguyên con, hiện nay thịt đông lạnh cũng đã tràn ngập thị trường, vì giá thành sản xuất thịt của các nước này rẻ hơn Việt Nam 25 - 35%.


Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh nhận định, trong giai đoạn hội nhập sâu rộng hiện nay, ngành chăn nuôi trong nước phải đối mặt nhiều thách thức. Ví dụ chăn nuôi gà, do quy mô sản xuất nhỏ nên nước ta khó cạnh tranh với các nước, kể cả gà thịt và gà đẻ trứng. Với chăn nuôi lợn, tuy có ưu thế người tiêu dùng trong nước quen sử dụng thịt tươi, song hướng tiêu dùng này nhiều khả năng thay đổi, có thể người dân sẽ dần chuyển sang thịt đông lạnh.


Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh cho rằng, đối với ngành chăn nuôi, khi gia nhập TPP là khó khăn, vì cơ cấu ngành không dễ thay đổi một sớm một chiều, nhất là khi năng suất vẫn thấp, giá thành cao.


 

Cải thiện thế nào?


Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, nếu không sớm có biện pháp ứng phó phù hợp, khi TPP có hiệu lực thực thi, khả năng bị thu hẹp của sản xuất chăn nuôi trong nước là chắc và Việt Nam sẽ có thể sớm thành thị trường tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi của nước khác là chính.


Để đứng vững trong hội nhập, ngành chăn nuôi cần nhanh chóng cải thiện chất lượng giống, quản lý chặt việc sử dụng thức ăn chăn nuôi, đầu tư hơn nữa cho công tác thú y… Đồng thời, tập trung tăng chất lượng, hạ giá thành sản phẩm nhằm tăng sức cạnh tranh. Ngoài ra, Nhà nước cần có chính sách ưu đãi để cải thiện, thúc đẩy ngành chăn nuôi phát triển theo hướng bền vững, với sản phẩm chất lượng cao, bảo đảm an toàn thực phẩm đáp ứng yêu cầu khu vực và thế giới.


Theo ông Hoàng Thanh Vân, chăn nuôi trong nước cần đẩy mạnh tái cơ cấu ngành. Chẳng hạn, thịt lợn vẫn là chính nhưng thời gian tới sẽ giảm, đồng thời tăng thịt bò, thịt gia cầm. Ngoài ra, cần hạn chế tăng số lượng vật nuôi, tập trung vào chất lượng, gồm cả chất lượng sản phẩm và con giống. Có vậy mới hy vọng giảm chi phí chăn nuôi. Mặt khác, để tăng sức cạnh tranh cho các hộ chăn nuôi trong nước thì về thể chế, quản lý, cần phải có chính sách, định hướng rõ ràng. Khi tham gia "sân chơi" quốc tế, phải có sự bình đẳng về đầu tư, sản xuất, nhưng vẫn đảm bảo lợi ích của mình. Càng đòi hỏi doanh nghiệp và người chăn nuôi trong nước liên tục đổi mới để thích ứng.


>> Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh: Chúng ta là nước nông nghiệp, đứng hàng đầu thế giới về xuất khẩu gạo, cà phê, hạt tiêu…; không lý gì ta không cạnh tranh được thịt gà, thịt lợn của các nước TPP.


Theo: Người Chăn Nuôi